खिडकी
[१]
(रेल्वेचा आवाज)
ते दूरचे मनोरे किती लहान दिसतायत. अगदी काडीपेटीतल्या काड्या वाटाव्यात तसं त्या मनोऱ्यांचं आहे. त्यापेक्षा ही झाडं जास्त मोठी वाटतात. कधी कधी तर काहीच दिसत नाही अशी परिस्थिती. जोराचा पाऊस पडत असताना तरी काय दिसायचं म्हणा?
आपल्या स्वप्नांचंही तसंच आहे. एक तर आपण तिथं पोहचू की नाही ह्याची गॅरंटी नसते. आणि इथूनच ती स्वप्नं ठेंगू वाटत असली तर जवळूनही काय डोंबल्याची असतील हाही एक पेच आहे.
केवळ शौक म्हणून लाल टोपीवाल्यांच्या गोळींनी धाडकन कोसळलेल्या कैक रानम्हशी...
त्यांचा रानोमाळ तीव्र असह्य होत जाणारा दर्प... केवळ शौक म्हणून कुणी कसं काय एखाद्याचा जीव घेऊ शकतं?
मिटरलेस ओळींतला निसर्गाचा मोकळा श्वास ह्या कोलाहलात तग धरू शकेल?
तसंही आपल्या प्राणप्रिय स्वप्नांना आपण घट्टपणे कवटाळून बसू नये यासाठी नवनव्या योजना लॉन्च केल्या आहेतच की... अगदी बेमालूमपणे सक्तीच्या रजेवर पाठवणूक केलीये आपल्या स्वप्नांची.
आधीच ढेंगणी वाटणारी स्वप्नं एकदम आपल्या स्मृतींतून गुडूपच कशी होतील याची पुरेपूर काळजी घेतली आहे. एकदम करेक्ट कार्यक्रम!
आपल्या भग्नतेचे अवशेष पाहत अगदी आनंदानं उरलेला प्रवास पूर्ण करण्याचीच तर ही सोय नसावी?
‘जांभळं खुडायला या’ असा आश्वासक स्वर कुठूनतरी कानांवर धडकल्याचा भास होतोय हल्ली...
किंवा मग आपल्याला नुसतंच ‘राहून जा आज इथंच’ आणि आपसांत 'काय रं?’ हे सुचवू पाहणाऱ्या टिक पडलेल्या बोथट नजरा...
आपण हे थोपवू शकत नाहीच...
हे आपल्या गळी उतरवतीलच भयंकर असुरी बाळगून असलेले बिन धडाचे निरो. एकूणच काय तर ह्यांचा कॉन्फिडन्स वाढत चाललाय.
जसं ही पळती झाडं, धावता अवकाश, विस्कटलेल्या झोपड्या, समाधानी सदरे मागे मागे पडत आहेत ह्या पोलादी घोड्या बरोबरच्या शर्यतीत!
मुळात ह्यांना उगाचंच दळलं जातंय. विनाकारण भरडलं जातंय. पिसलं जातंय.
इक्विटी आणि इक्वालिटी यातला फरक तरी कुणी समजून घेईल तर शप्पथ!
जमिनीशी घट्ट नाळ जोडून असलेल्या ह्या पिढ्यांना सर्वकालिक पिछाडीवर असल्याचा कॉम्प्लेक्स तर अजिबातच नाहीये. पण निदान त्यांच्या माघारी ही शुद्ध बुद्ध काया, ही जगण्याची आणि जगवण्याची आस कायम ठेवणारी नैसर्गिक फुप्फुसं, जीवनदायिनी प्रवाह, खळाळते झरे, आम्ही आहोत ही पाठराखण करणारी पर्वतराई, आणि आंदानातल्या उभ्या समयीतली आस जागरूक ठेवणारी स्वप्नं राहोत शाबूत. ही गोडुस स्वप्नं राहोत शाबूत.
•••••
[२]
तू नेहमीसारखी न बोलता
आपणहून काहीतरीच
भरडल्यासारखं
वाचत राहिलीस माझं पत्र
ओठांनी
सातत्य डावलून.
हा ठिपक्यांचा उजेड
आपण दोघांनी मिळून
नेहमीसारखाच वळवला होता
आपल्या स्वप्नांच्या प्रदेशातून.
मी संकोच टाळत
नाकारल्या,
एका पाठोपाठ एक
तुला न आवडणाऱ्या
बऱ्याच गोष्टी...
पण,
नाकारू शकलो नाहीच
तुझ्या डोळ्यांतलं
छद्मी रहस्य.
बघ –
हा बिनपायांचा उजेड
कसा उतरू लागलाय
आता
कितीदा तरी चाचपडत असताना,
मतप्रवाहाच्या ओघात अडकलेले
मला न आकळणारे
एकसारख्या चाकोरीतले
रस्ते...
हे न उमटलेले ठसे
प्रश्नांचे की
आभासी वळणांच्या
उत्तरांचे?
तसे तर हे
आपल्या दोघांच्याही
सावल्यांचे कट–आउट्स
वाटावेत
इतके तंतोतंत
निळे सावळे,
प्राणांहूनही प्रिय!
माझ्या पत्रातला मजकूर
उमटायच्या आत
विझो
ही लाल बत्ती!
– शिवनाथ अशोक तक्ते आश्वीकर
